Wet in formele zin
Een wet in formele zin is een algemeen verbindend voorschrift dat formeel wordt vastgesteld door de hoogste wetgevende macht in Nederland: de Koning en de Staten-Generaal. Dit onderscheidt het van lagere regelgeving, zoals besluiten van ministers of de Gemeente Tilburg. Voor Tilburgers vormt het de ruggengraat van het rechtssysteem, vooral relevant bij lokale bestuurszaken.
Definitie en uitleg van wet in formele zin
In het Nederlandse recht onderscheiden we wet in formele zin van wet in materiële zin. De formele wet wordt uitsluitend gemaakt door de formele wetgever via een parlementair proces met inspraak van Tweede en Eerste Kamer. Deze wetten staan bovenaan de hiërarchie van normen, direct na de Grondwet, en binden iedereen – inclusief de Gemeente Tilburg en haar inwoners. Tilburgers doen er goed aan dit te kennen bij het beoordelen van lokale overheidsbesluiten.
Wettelijke basis
De definitie van wet in formele zin is vastgelegd in artikel 1:1 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb): "wet in formele zin: koninklijk besluit houdende algemene regels van algemene werkingssfeer, vastgesteld met algemene middel van wetgeving, alsmede besluit houdende algemene regels van algemene werkingssfeer van de beide Kamers der Staten-Generaal voorzien van koninklijke instemming."
De Grondwet ligt hieraan ten grondslag: artikel 91 Grondwet bepaalt dat wetten worden vastgesteld door of namens de Koning en de Staten-Generaal. Artikel 87 regelt de parlementaire procedure. In Tilburg is dit cruciaal voor bestuursrechtelijke zaken, zoals delegatie van bevoegdheden aan de gemeente (zie ook algemeen verbindende voorschriften).
Verschil tussen wet in formele zin en wet in materiële zin
Het verschil zit in vorm/procedure (formele wet) versus inhoud (materiële wet). Hier een overzicht:
| Aspect | Wet in formele zin | Wet in materiële zin |
|---|---|---|
| Formele wetgever | Koning en Staten-Generaal | Ministers, provincies, Gemeente Tilburg |
| Voorbeeld | Wegenverkeerswet 1994 | APV van Gemeente Tilburg over parkeren |
| Rangorde | Hoogste (na Grondwet) | Lager, ondergeschikt |
| Toetsing | Alleen aan Grondwet | Aan hogere normen, incl. formele wet |
In de praktijk mag een Tilburgs gemeentelijk besluit niet botsen met een formele wet.
Praktische voorbeelden voor Tilburg
Stel, u ontvangt in Tilburg een boete voor te hard rijden op de Ringbaan. De maximumsnelheid komt uit de Wegenverkeerswet 1994 (formele wet), terwijl boetebedragen in een ministerieel besluit (materieel) staan, maar binnen die wet moeten passen.
De Algemene wet bestuursrecht (Awb), zelf een formele wet, regelt bezwaar en beroep. Bij weigering van een parkeervergunning door de Gemeente Tilburg kunt u procederen bij de Rechtbank Zeeland-West-Brabant in Breda, gebaseerd op deze wet.
Tijdens corona waren tijdelijke wetten, zoals de Tijdelijke wet coronamaatregelen horeca en culturele sector, formele wetten die ook Tilburgse ondernemers raakten.
Rechten en plichten rondom wet in formele zin
Rechten van Tilburgers:
- Recht op parlementaire democratie: wetten worden publiek besproken en gepubliceerd.
- Recht op toetsing: de rechter, zoals Rechtbank Zeeland-West-Brabant, prüft of lokale regels passen bij formele wetten (Awb art. 8:52).
- Recht op bekendmaking: via het Staatsblad.
Plichten:
- Houd u aan deze wetten (Grondwet art. 11).
- Oefen invloed uit via verkiezingen.
De Gemeente Tilburg moet binnen formele wetten blijven, anders is een besluit ongeldig.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil met een algemeen verbindend voorschrift?
Een AVV kan materieel zijn, zoals een Tilburgse APV. Formele wet is altijd AVV, maar niet omgekeerd. Zie algemeen verbindende voorschriften.
Kan de burgemeester van Tilburg een wet in formele zin maken?
Nee, alleen Koning en Staten-Generaal. Burgemeester maakt lagere AVV's, zoals noodverordeningen, passend bij formele wetten.
Hoe controleer ik of iets een wet in formele zin is?
Check Staatsblad of wetten.overheid.nl. Parlementaire goedkeuring? Dan ja. Gebruik hiërarchie van normen.
Wat als een Tilburgs besluit strijdig is met een formele wet?
Het is nietig of vernietigbaar. Start bezwaar bij de gemeente, dan beroep bij Rechtbank Zeeland-West-Brabant (Awb).
Tips en aanbevelingen voor Tilburg
- Raadpleeg wetten.overheid.nl voor officiële teksten.
- Bij geschil: controleer of Gemeente Tilburg-besluit past bij formele wet. Vraag gratis advies bij Juridisch Loket Tilburg.
- Blijf op de hoogte via de Tweede Kamer-website en lokale nieuwsbronnen.
Juridische Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Bij juridische kwesties is het essentieel om tijdig professioneel advies in te winnen. Arslan & Arslan Advocaten helpt u met uw juridische zaak.
- Website: www.arslan.nl
- Email: info@arslan.nl
- Gratis eerste consultatie