WAZO: zwangerschaps- en bevallingsverlof - uw rechten
Als u zwanger bent en in loondienst werkt, heeft u recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof op grond van de Wet arbeid en zorg (WAZO). Het verlof duurt in totaal minimaal 16 weken en u ontvangt een uitkering ter hoogte van uw volledige loon. In dit artikel leest u hoe het verlof werkt, wanneer het ingaat en wat uw rechten zijn.
Duur van het verlof
Zwangerschapsverlof
Het zwangerschapsverlof begint 6 tot 4 weken vóór de uitgerekende datum. U mag uiterlijk 4 weken voor de uitgerekende datum stoppen met werken. De laatste 4 weken zijn verplicht. De eerste 2 weken zijn flexibel — u mag ervoor kiezen om door te werken.
Bevallingsverlof
Na de bevalling heeft u recht op minimaal 10 weken bevallingsverlof. Het bevallingsverlof begint op de dag na de bevalling. Als het kind later wordt geboren dan de uitgerekende datum, wordt het bevallingsverlof niet verkort — u heeft altijd recht op minimaal 10 weken na de bevalling.
Totaal: minimaal 16 weken
Het totale verlof (zwangerschap + bevalling) bedraagt minimaal 16 weken. Als u langer doorwerkt tijdens het zwangerschapsverlof, worden de resterende dagen opgeteld bij het bevallingsverlof.
De WAZO-uitkering
Tijdens het verlof ontvangt u een uitkering van het UWV:
- Hoogte: 100% van uw dagloon (tot het maximum dagloon)
- Duur: de volledige verlofperiode (16+ weken)
- Aanvragen: uw werkgever vraagt de uitkering aan bij het UWV
Het UWV betaalt de uitkering aan uw werkgever, die deze aan u doorbetaalt. U merkt er in principe niets van — u ontvangt gewoon uw salaris.
Flexibel bevallingsverlof
Sinds 2018 mag u het bevallingsverlof flexibel opnemen. Na de eerste 6 weken verplicht bevallingsverlof kunt u de resterende weken spreiden over een periode van 30 weken. U kunt dan bijvoorbeeld parttime werken en de overige dagen als verlof opnemen.
Geboorteverlof partner
De partner van de moeder heeft recht op:
- Geboorteverlof: 1 week volledig betaald verlof, op te nemen in de eerste 4 weken na de geboorte
- Aanvullend geboorteverlof: 5 weken verlof met een UWV-uitkering van 70% van het dagloon, op te nemen in de eerste 6 maanden na de geboorte
Bescherming tijdens zwangerschap
Als zwangere werkneemster bent u extra beschermd:
- Ontslagverbod: uw werkgever mag u niet ontslaan tijdens de zwangerschap en het verlof
- Aangepast werk: de werkgever moet het werk aanpassen als dat nodig is (geen zwaar tillen, geen nachtdiensten)
- Zwangerschapscontroles: u mag onder werktijd naar controles, met behoud van loon
- Geen nadelige gevolgen: de zwangerschap mag niet leiden tot nadelige gevolgen voor uw positie (promotie, contractverlenging)
Bijzondere situaties
Meerlingzwangerschap
Bij een meerlingzwangerschap (tweeling, drieling) begint het zwangerschapsverlof 8 tot 10 weken vóór de uitgerekende datum. Het totale verlof is minimaal 20 weken.
Ziek tijdens zwangerschap
Als u ziek wordt door de zwangerschap (niet arbeidsongeschikt door andere oorzaak), heeft u recht op ziekteverlof met volledige loondoorbetaling. Dit gaat niet ten koste van uw zwangerschaps- en bevallingsverlof.
ZZP'er
Als zelfstandig ondernemer heeft u recht op een bevallingsuitkering via de ZEZ-regeling (Zelfstandig en Zwanger). De uitkering bedraagt minimaal het minimumloon, gedurende 16 weken.
Adoptie en pleegzorg
Bij adoptie of pleegzorg heeft u recht op 6 weken adoptie-/pleegzorgverlof met een uitkering van 100% van het dagloon.
Hoe vraagt u het verlof aan?
- Meld de zwangerschap aan uw werkgever: u bent niet wettelijk verplicht om dit te doen, maar het is gebruikelijk om dit vóór de 20e week te melden
- Geef de gewenste verlofdata door: minimaal 3 weken vóór de gewenste ingangsdatum
- Lever een zwangerschapsverklaring in: een verklaring van de verloskundige of gynaecoloog
- Uw werkgever vraagt de uitkering aan bij het UWV
Veelgestelde vragen
Kan mijn werkgever het verlof weigeren?
Nee, zwangerschaps- en bevallingsverlof is een wettelijk recht. Uw werkgever kan het niet weigeren. Wel mag de werkgever u vragen om de exacte data tijdig door te geven.
Bouw ik vakantiedagen op tijdens het verlof?
Ja, tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof bouwt u gewoon vakantiedagen op. Het verlof telt als werktijd.
Wat als ik ziek word na het bevallingsverlof?
Als u na het bevallingsverlof ziek bent, gelden de reguliere regels voor ziekteverzuim. Uw werkgever betaalt uw loon door (minimaal 70%, in de praktijk vaak 100% in het eerste jaar).
Krijg ik mijn baan terug na het verlof?
Ja, u heeft recht op terugkeer in dezelfde of een vergelijkbare functie. Uw werkgever mag uw functie niet wijzigen vanwege de zwangerschap of het verlof.