Huwelijk en belastingen: fiscale gevolgen van trouwen
Trouwen heeft niet alleen juridische maar ook fiscale gevolgen. Als getrouwd stel wordt u voor de belasting gezien als fiscaal partners, wat zowel voordelen als nadelen kan hebben. In dit artikel leest u welke belastingvoordelen u heeft als u trouwt en waar u op moet letten.
Fiscaal partnerschap
Zodra u trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat, wordt u automatisch fiscaal partner van elkaar. Dit heeft de volgende gevolgen:
- U mag bepaalde inkomsten en aftrekposten onderling verdelen voor de optimale belastingdruk
- Het eigenwoningforfait en de hypotheekrenteaftrek worden gezamenlijk berekend
- U kunt toeslagen samen aanvragen (het inkomen van beide partners telt mee)
- Bij overlijden geldt een ruime vrijstelling voor de erfbelasting
Belastingvoordelen van trouwen
1. Verdeling van inkomsten (box 1)
Als fiscaal partners mag u de volgende posten verdelen:
- Eigenwoningforfait en hypotheekrenteaftrek: u mag bepalen bij welke partner u dit opgeeft. Optimalisatie: geef de aftrek op bij de partner met het hoogste belastingtarief
- Persoonsgebonden aftrek: zorgkosten, giften, studiekosten en alimentatie kunt u toedelen aan de partner die er het meeste belastingvoordeel van heeft
2. Vermogen (box 3)
Het gezamenlijke vermogen in box 3 (spaartegoeden, beleggingen, tweede woning) wordt bij fiscaal partners 50/50 verdeeld. Elke partner heeft een eigen heffingsvrij vermogen (circa €57.000 per persoon in 2026). Samen heeft u dus een vrijstelling van circa €114.000.
3. Erfbelasting
Bij overlijden van uw partner geldt een zeer ruime vrijstelling voor de erfbelasting:
- Partners: vrijstelling van circa €795.000 (2026)
- Vergelijk: kinderen hebben een vrijstelling van circa €25.000
4. Schenkbelasting
Tussen echtgenoten/partners geldt geen schenkbelasting — schenkingen tussen echtgenoten zijn vrijgesteld.
Nadelen of aandachtspunten
Toeslagen
Het inkomen van beide partners telt mee voor inkomensafhankelijke toeslagen (zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag). Als uw partner een hoog inkomen heeft, kunt u uw recht op toeslagen verliezen. Dit is een belangrijk nadeel voor stellen waarbij één partner een laag inkomen heeft en toeslagen ontvangt.
Bijstand
Bij bijstand wordt het inkomen van uw partner volledig meegerekend. Als uw partner werkt, vervalt in veel gevallen uw recht op bijstand.
Eigen woning
Bij trouwen in gemeenschap van goederen wordt de eigen woning gemeenschappelijk bezit. Bij scheiding moet de woning worden verdeeld. Als u trouwt op huwelijkse voorwaarden, kunt u de eigendom van de woning apart houden.
Geregistreerd partnerschap
Een geregistreerd partnerschap heeft fiscaal gezien dezelfde gevolgen als een huwelijk. U wordt automatisch fiscaal partner en heeft dezelfde belastingvoordelen en -verplichtingen.
Ongehuwd samenwonen
Als u ongehuwd samenwoont, kunt u onder voorwaarden ook fiscaal partner worden. Voorwaarden:
- U staat ingeschreven op hetzelfde adres
- U heeft een notarieel samenlevingscontract, of
- U heeft samen een kind, of
- U bent elkaars pensioenbegunstigde
Zonder fiscaal partnerschap kunt u niet profiteren van de verdeling van aftrekposten en het dubbele heffingsvrije vermogen.
Belastingaangifte als partners
Als fiscaal partners doet u samen belastingaangifte. In de aangifte kunt u de gezamenlijke inkomensbestanddelen optimaal verdelen. Tips:
- Hypotheekrenteaftrek: wijs toe aan de partner met het hoogste tarief
- Persoonsgebonden aftrek: wijs giften en zorgkosten toe aan de partner met het hoogste tarief
- Box 3: het vermogen wordt automatisch 50/50 verdeeld — dit kunt u niet wijzigen
- Gebruik de optimalisatietool van de Belastingdienst in de aangifte
Veelgestelde vragen
Bespaar ik belasting als ik trouw?
Dat hangt af van uw situatie. Als er een groot inkomensverschil is tussen u en uw partner, kunt u profiteren van de verdeling van aftrekposten. Als beide partners een vergelijkbaar inkomen hebben, is het voordeel beperkt. Aan de toeslagenkant kunt u juist nadeel ondervinden.
Moet ik trouwen om fiscaal partner te worden?
Nee, ook bij ongehuwd samenwonen kunt u fiscaal partner worden als u aan de voorwaarden voldoet (samenlevingscontract, gezamenlijk kind of pensioenbegunstigde).
Wat zijn de fiscale gevolgen van scheiding?
Bij scheiding eindigt het fiscaal partnerschap. In het jaar van scheiding bent u nog fiscaal partner. Vanaf het volgende jaar doet u apart aangifte. Alimentatie is niet meer aftrekbaar voor overeenkomsten afgesloten na 1 januari 2020.
Moeten we een gezamenlijke aangifte doen?
Nee, u doet elk een eigen aangifte, maar u verdeelt de gezamenlijke posten onderling. De Belastingdienst berekent automatisch de optimale verdeling als u dat wilt.