Calamiteitenverlof en kort verzuimverlof: wanneer heeft u recht op vrij?
Soms doet zich een onvoorziene situatie voor waarvoor u direct van uw werk weg moet. Denk aan een ziek kind, een gesprongen waterleiding of het overlijden van een familielid. In deze gevallen heeft u recht op calamiteitenverlof of kort verzuimverlof. In dit artikel leest u wanneer u hier recht op heeft en wat de regels zijn.
Wat is calamiteitenverlof?
Calamiteitenverlof is verlof voor onvoorziene, acute situaties die uw persoonlijke aanwezigheid vereisen. Het is vastgelegd in de Wet arbeid en zorg (WAZO), artikel 4:1. Het gaat om situaties die u niet van tevoren kon plannen.
Situaties die recht geven op calamiteitenverlof
- Plotselinge ziekte van een kind, partner of huisgenoot: u moet met spoed naar huis of naar de arts
- Noodsituaties in huis: een waterleiding die springt, een inbraak, brand
- Overlijden van een naast familielid: de eerste uren/dag na het overlijden en de uitvaart
- Bevalling van uw partner: de dag van de bevalling
- Noodzakelijk doktersbezoek: dat niet buiten werktijd kan plaatsvinden
Duur en betaling
- Duur: het verlof duurt zo lang als nodig, maar beperkt zich tot de eerste noodzakelijke opvang. Doorgaans enkele uren tot maximaal een paar dagen
- Betaling: u behoudt uw volledige loon tijdens calamiteitenverlof
- Melding: u moet uw werkgever zo snel mogelijk informeren
Wat is kort verzuimverlof?
Kort verzuimverlof is verlof voor korte, noodzakelijke afwezigheid die geen calamiteit is maar ook niet vooraf te plannen. Dit omvat onder meer:
- Bezoek aan arts, tandarts of specialist: als dit niet buiten werktijd kan
- Verhuizing: sommige cao's kennen een verhuisdag
- Examen of tentamen: als dit onder werktijd valt
- Huwelijk: eigen huwelijk of dat van een naaste
- Ondertrouw: het regelen van de huwelijksformaliteiten
Kort verzuimverlof is doorbetaald, tenzij de CAO of arbeidsovereenkomst anders bepaalt.
Verschil met andere verlofvormen
| Verlofvorm | Doel | Duur | Betaald? |
|---|---|---|---|
| Calamiteitenverlof | Acute noodsituatie | Uren tot enkele dagen | Ja, 100% |
| Kort verzuimverlof | Noodzakelijke afwezigheid | Enkele uren | Ja, doorgaans |
| Kortdurend zorgverlof | Zorg voor ziek kind/partner | Max 2x arbeidsduur/week per jaar | Ja, 70% |
| Langdurend zorgverlof | Langdurige zorg voor naaste | Max 6x arbeidsduur/week per jaar | Nee (onbetaald) |
| Bijzonder verlof (cao) | Huwelijk, overlijden, verhuizing | 1-5 dagen (afhankelijk van cao) | Ja, meestal |
Rechten en verplichtingen
Uw rechten
- U heeft een wettelijk recht op calamiteitenverlof — de werkgever kan het niet weigeren
- U behoudt uw volledige loon
- De werkgever mag het verlof niet in mindering brengen op uw vakantiedagen (tenzij u daarmee instemt)
Uw verplichtingen
- Meld het zo snel mogelijk: informeer uw werkgever direct dat u het verlof opneemt
- Geef de reden aan: de werkgever mag vragen wat de reden is
- Achteraf bewijs: de werkgever mag achteraf om bewijs vragen (bijv. een doktersverklaring)
- Keer zo snel mogelijk terug: het verlof duurt niet langer dan strikt noodzakelijk
Bijzonder verlof in de CAO
Veel cao's kennen aanvullende regelingen voor bijzonder verlof bij bepaalde gebeurtenissen:
- Huwelijk van uzelf: 1-2 dagen
- Huwelijk van een kind: 1 dag
- Overlijden partner/kind/ouder: 2-5 dagen
- Overlijden overig familielid: 1 dag (dag van uitvaart)
- Verhuizing: 1-2 dagen
- Jubileum: 1 dag
Check uw cao of arbeidsovereenkomst voor de specifieke regeling die voor u geldt.
Wat als de werkgever weigert?
De werkgever mag calamiteitenverlof niet weigeren. Wel mag de werkgever achteraf beoordelen of het verlof terecht was. Als er een geschil ontstaat:
- Overleg met de werkgever: probeer er samen uit te komen
- Schakel de OR of vakbond in: zij kunnen bemiddelen
- Kantonrechter: als laatste middel kunt u naar de rechter stappen
Veelgestelde vragen
Hoeveel calamiteitenverlof kan ik opnemen per jaar?
Er is geen wettelijk maximum voor calamiteitenverlof. Het verlof is gekoppeld aan het optreden van een calamiteit, niet aan een vast aantal dagen. Wel moet het verlof beperkt blijven tot de eerste noodzakelijke opvang.
Mag mijn werkgever het verlof achteraf weigeren?
De werkgever mag achteraf beoordelen of er daadwerkelijk sprake was van een calamiteit. Als de werkgever vindt dat het verlof onterecht was, kan hij het in mindering brengen op uw vakantiedagen. U kunt dit betwisten bij de kantonrechter.
Is calamiteitenverlof hetzelfde als bijzonder verlof?
Nee, calamiteitenverlof is een wettelijk recht voor acute noodsituaties. Bijzonder verlof is een cao-regeling voor specifieke gebeurtenissen (huwelijk, overlijden). Ze kunnen samenvallen, maar het zijn aparte regelingen.
Kan ik calamiteitenverlof opnemen voor mijn huisdier?
In principe niet — calamiteitenverlof is bedoeld voor noodsituaties die betrekking hebben op personen (gezinsleden, huisgenoten) of zaken (woning, eigendom). Een noodgeval met een huisdier kan onder omstandigheden wel leiden tot kort verzuimverlof, maar dit is niet wettelijk geregeld.