Bijstand en vermogen: hoeveel spaargeld mag u hebben?
Als u een bijstandsuitkering aanvraagt of ontvangt, wordt er gekeken naar uw vermogen. Heeft u meer spaargeld of bezittingen dan de vermogensgrens, dan heeft u geen recht op bijstand. Maar wat telt mee als vermogen en wat is vrijgesteld? In dit artikel leest u alles over de vermogenstoets bij bijstand.
De vermogensgrens
| Leefsituatie | Vermogensgrens (2026, indicatief) |
|---|---|
| Alleenstaande | circa €7.605 |
| Gehuwden/samenwonenden | circa €15.210 |
Als uw vermogen boven deze grens ligt, moet u eerst interen (uw vermogen gebruiken om van te leven) voordat u recht heeft op bijstand.
Wat telt mee als vermogen?
- Spaargeld: op alle bank- en spaarrekeningen
- Beleggingen: aandelen, obligaties, crypto
- Contant geld
- Overwaarde eigen woning: de waarde van uw huis minus de hypotheek (deels vrijgesteld)
- Auto: de waarde van uw auto
- Onroerend goed: tweede woning, grond
- Levensverzekeringen: de afkoopwaarde
- Vorderingen: geld dat u nog tegoed heeft van derden
Wat is vrijgesteld?
Niet alles telt mee als vermogen. De volgende zaken zijn vrijgesteld:
- Noodzakelijke inboedel: meubels, huishoudelijke apparaten
- Noodzakelijke bezittingen: kleding, persoonlijke spullen
- Auto van bescheiden waarde: als de auto noodzakelijk is voor werk of medische redenen. Wat "bescheiden" is, beoordeelt de gemeente — doorgaans wordt een auto tot circa €3.000-€5.000 geaccepteerd
- Eigen woning (deels): er geldt een vrijlating voor de overwaarde van de eigen woning (circa €63.900 in 2026). De overwaarde boven dit bedrag telt mee
- Spaargeld voor kinderen: geld dat is gespaard voor de studie van kinderen (onder voorwaarden)
- Schadevergoeding: een eenmalige schadevergoeding (bijv. letselschade) kan onder voorwaarden worden vrijgesteld
De peildatum
De gemeente toetst uw vermogen op de datum van uw aanvraag. Als uw vermogen op dat moment boven de grens ligt, wordt uw aanvraag afgewezen. De gemeente kan ook tussentijds controleren of uw vermogen is veranderd.
Vermogen verborgen houden
Het verbergen van vermogen voor de gemeente is fraude. De gemeente controleert uw vermogen via:
- Bankafschriften: u moet bankafschriften van alle rekeningen overleggen
- Suwinet: het systeem waarmee de gemeente inzicht heeft in uw inkomen en vermogen
- Belastingdienst: informatie over vermogen in box 3
- Internationaal: ook buitenlands vermogen en onroerend goed wordt gecontroleerd
Bij fraude riskeert u terugvordering van de bijstand, een boete en strafrechtelijke vervolging.
Vermogen ontvangen tijdens de bijstand
Als u tijdens de bijstand vermogen ontvangt (erfenis, schenking, verkoopopbrengst), moet u dit direct melden bij de gemeente. De gemeente beoordeelt of u nog recht heeft op bijstand:
- Erfenis: een erfenis telt volledig mee als vermogen. Als de erfenis boven de vermogensgrens uitkomt, wordt uw bijstand stopgezet
- Schenking: een schenking telt mee als vermogen
- Verkoopopbrengst: de opbrengst van het verkopen van bezittingen telt mee
- Loterij: een lotterijprijs telt mee als vermogen
Eigen woning en bijstand
Als u een eigen woning heeft, kunt u onder voorwaarden toch bijstand ontvangen:
- De overwaarde tot circa €63.900 is vrijgesteld
- Bij hogere overwaarde kan de gemeente een krediethypotheek vestigen: u ontvangt bijstand als lening, die bij verkoop van de woning wordt terugbetaald
- De gemeente kan niet eisen dat u uw woning verkoopt, maar kan wel de overwaarde meerekenen
Veelgestelde vragen
Mag ik een auto hebben als ik bijstand ontvang?
Ja, een auto van bescheiden waarde is toegestaan, zeker als u de auto nodig heeft voor werk of medische redenen. Een auto die te duur is of niet noodzakelijk is, kan als vermogen worden meegeteld. Wat "bescheiden" is, beoordeelt de gemeente.
Moet ik mijn spaargeld opmaken voordat ik bijstand krijg?
Als uw spaargeld boven de vermogensgrens ligt, moet u eerst interen totdat uw vermogen onder de grens komt. U hoeft niet al uw spaargeld op te maken — u mag tot de vermogensgrens (circa €7.605/€15.210) behouden.
Telt de studieschuld mee als vermogen?
Nee, schulden worden in principe afgetrokken van uw vermogen. Uw studieschuld vermindert dus uw vermogen. Het nettovermogen (bezittingen minus schulden) is bepalend.
Wat als ik een erfenis krijg tijdens de bijstand?
U moet dit direct melden bij de gemeente. Als de erfenis plus uw huidige vermogen boven de vermogensgrens uitkomt, wordt uw bijstand stopgezet. U kunt opnieuw bijstand aanvragen als het vermogen weer onder de grens zakt.